منتظرالمهدی۳۱۳

بی کس و آواره منم سرور و آقا همه تو ...

فضائل و برتری های امیرالمومنین علیه السلام - علم و حکمت علی (ع)

ان ههنا لعلما جما (علی علیه السلام)
در مورد علم امام و پیغمبر عقاید مردم مختلف است گروهی معتقدند که علم آنان محدود بوده و در اطراف مسائل شرعیه دور میزند و جز خدا کسی از امور غیبی آگاه نمی باشد زیرا آیاتی در قرآن وجود دارد که مؤید این مطلب است من جمله خداوند فرماید:
و عنده مفاتح الغیب لا یعلمها الا هو)
[1] کلیدهای خزائن غیب نزد خدا است و جز او کسی بدانها آگاه نیست) و همچنین فرماید: (و ما کان الله لیطلعکم علی الغیب) [2] و خداوند شما را بر غیب آگاه نسازد) در برابر این گروه جمعی نیز آنها را بر همه امور اعم از تکوینی و تشریعی آگاه دانند و عده‏ای هم که مانند اهل سنت بعصمت امام قائل نمی‏باشند امام را مانند دیگر پیشوایان دانسته و گویند ممکن است او چیزی را نداند در حالیکه اشخاص دیگر از آن آگاه باشند همچنانکه عمر در پاسخ زنی که او را مجاب کرده بود گفت. (کلکم افقه من عمر حتی المخدرات فی الحجال) [3] همه شما از عمر دانشمندترید حتی زنهای پشت پرده).
بحث در این موضوع از نظر فلسفی مربوط است بشناسائی ذهن و دانستن ارزش معرفت آدمی و اینکه علم از چه مقول ه‏ای میباشد و خلاصه آنکه علم انکشاف‏واقع است و بدو قسم ذاتی و کسبی تقسیم میشود [4] علم ذاتی مختص خداوند تعالی است و ما را بتصور حقیقت و کیفیت آن هیچگونه راهی نیست، و علم کسبی مربوط بافراد بشر است که هر کسی میتواند در اثر تعلم و فرا گرفتن از دیگری دانشی تحصیل نماید. و شق سیم علم لدنی و الهامی است که مخصوص انبیاء و اوصیاء آنها می باشد و این قسم علم مانند علم افراد بشر کسبی و تحصیلی نیست و باز مانند علم خدا ذاتی هم نیست بلکه علمی است عرضی که از جانب خدا بدون کسب و تحصیل به پیغمبران و اوصیاء آنها افاضه میشود و آنان با اذن و اراده خدا میتوانند از حوادث گذشته و آینده خبر دهند و در برابر هر نوع پرسش دیگران پاسخ مقتضی گویند چنانکه خداوند درباره حضرت خضر فرماید: (و علمناه من لدنا علما) [5] و ما او را از جانب خود علم لدنی و غیبی تعلیم دادیم) و همچنین حضرت عیسی علیه السلام که از جانب خدا علم لدنی داشت بقوم خود گوید:
(و انبئکم بما تأکلون و ما تدخرون فی بیوتکم) [6] .
(شما را خبر میدهم بدانچه میخورید و آنچه در خانه ‏هایتان ذخیره میکنید. )
بنابر این آیاتی که در قرآن علم غیب را از غیر خدا نفی میکند منظور علم ذاتی است که مختص ذات احدیت است و در جائیکه آنرا برای دیگران اثبات میکند علم لدنی است که بوسیله وحی و الهام [7] از جانب پروردگار بدانها افاضه میشود و آنان نیز با اراده خدا از امور غیبی آگاه میگردند چنانکه فرماید:
(عالم الغیب فلا یظهر علی غیبه احدا الا من ارتضی من رسول... [8] (خداوند دانای غیب است و ظاهر نسازد بر غیب خود احدی را مگر کسی را که برای پیغمبری پسندیده باشد. )
با توجه بمفاد آیات گذشته، رسول اکرم صلی الله علیه و آله که سر حلقه سلسله عالم امکان و بساحت قرب حق از همه نزدیکتر است مسلما علم بیشتری از جانب خداوند باو افاضه شده و برابر نص صریح قرآن کریم که فرماید (علمه شدید القوی [9] آنحضرت برمز وجود و اسرار کائنات بیش از هر کسی آگاه بوده است و علم علی علیه السلام هم که مورد بحث ما است مقتبس از علوم و حکم آنجناب است زیرا علی علیه السلام دروازه شهرستان علم پیغمبر بود، و برابر نقل مورخین و اهل سیر از عامه و خاصه نبی اکرم فرموده است:
انا مدینة العلم و علی بابها فمن اراد العلم فلیأت الباب [10] .
همچنین نقل کرده‏ اند که فرمود:
انا دار الحکمة و علی بابها [11] .
خود حضرت امیر علیه السلام فرمود:
لقد علمنی رسول الله صلی الله علیه و آله الف باب کل باب یفتح الف باب [12] .
یعنی رسول خدا مرا هزار باب از علم یاد داد که هر بابی هزار باب دیگر باز میکند.
شیخ سلیمان بلخی در کتاب ینابیع المودة مینویسد که علی علیه السلام فرمود.
سلونی عن اسرار الغیوب فانی وارث علوم الانبیاء و المرسلین [13] .
(درباره اسرار غیب‏ها از من بپرسید که من وارث علوم انبیاء و مرسلین هستم) و باز نوشته‏اند که پیغمبر صلی الله علیه و آله فرمود علم و حکمت بده جزء تقسیم شده نه جزء آن بعلی اعطاء گردیده و یک جزء به بقیه مردم و علی در آن یک جزء هم اعلم مردم است [14] .
و از ابن عباس روایت شده است که پیغمبر صلی الله علیه و آله فرمود: علی بن ابی طالب اعلم امتی، و اقضاهم فیما اختلفوا فیه من بعدی [15] یعنی علی بن ابیطالب دانشمندترین امت من است و در مورد آنچه پس از من اختلاف کنند داناترین آنها در داوری کردن است.
ابن ابی الحدید که از دانشمندان بزرگ اهل سنت بوده و نهج البلاغه را شرح کرده است گوید که کلیه علوم اسلامی از علی علیه السلام تراوش نموده است و آنحضرت معارف اسلام را در سخنرانیهای خود با بلیغ ‏ترین وجهی ایراد نموده است.
علی علیه السلام صریحا فرمود: سلونی قبل ان تفقدونی. بپرسید از من پیش از آنکه از میان شما بروم! و از این جمله کوتاه میزان علم آنجناب روشن میشود زیرا موضوع علم را قید نکرده و دائره سؤالات را محدود ننموده است بلکه مردم را در سؤال از هر نوع مشکلات علمی آزاد گذشته است و این سخن دلیل احاطه آنحضرت برموز آفرینش و اسرار خلقت است و چنین ادعائی بغیر از وی از کسی دیده و شنیده نشده است چنانکه ابن ابی الحدید در شرح نهج البلاغه گوید همه مردم اجماع کردند بر اینکه احدی از صحابه و علماء نگفته سلونی قبل ان تفقدونی مگر علی بن ابیطالب [16] .
علماء و مورخین (از عامه و خاصه) نوشته‏ اند که علی علیه السلام فرمود سلونی قبل ان تفقدونی ـ از من بپرسید پیش از آنکه مرا نیابید بخدا سوگند اگر بر مسند فتوی بنشینم در میان اهل تورات باحکام تورات فتوی دهم در میان اهل انجیل بانجیل و در میان اهل زبور به زبور و در میان اهل قرآن بقرآن بطوریکه اگرخداوند آن کتابها را بسخن در آورد گویند علی راست گفت و شما را بآنچه در ما نازل شده فتوی داد و باز فرمود بپرسید از من پیش از آنکه مرا نیابید سوگند به آن که دانه را (در زیر خاک) بشکافت و انسان را آفرید اگر از یک یک آیه‏ های قرآن از من بپرسید شما را از زمان نزول آن و همچنین در مورد شأن نزولش و از ناسخ و منسوخ و از خاص و عام و محکم و متشابهش و اینکه در مکه یا در مدینه نازل شده است خبر میدهم [17] .
علی علیه السلام با آن همه علم و دانش در میان اشخاص جاهل و نادان افتاده بود و مردم جز تنی چند از خواص اصحابش از علم او بهره‏ مند نمیشدند و مصداق سخن سعدی را داشت که گوید:

عالم اندر میانه جهال‏
مثلی گفته‏ اند صدیقان‏

شاهدی در میان کوران است‏
مصحفی در سرای زندیقان


علی علیه السلام همیشه آرزومند بود که صاحب کمالی پیدا کند تا از مشکلات علوم و اسرار آفرینش با او بازگو کند و اشاره بسینه خود کرده و میفرمود: ان ههنا لعلما جما ـ در سینه من دریای خروشان علم در تموج است ولی افسوس که کسی استعداد فهم آنرا ندارد.
قوانین کلی طبیعی و اصول مسلم ه‏ای که مورد تحقیق دانشمندان اروپا قرار گرفته است در سخنان و خطبه ‏های علی علیه السلام کاملا هویدا است و خطبه‏ های آنحضرت مشحون از حقائق فلسفی و معارف اسلامی است که دانشمندان و فلاسفه بزرگ مانند صدر المتألهین و غیره استفاده ‏های شایانی از آنها نموده ‏اند.
خلفای ثلاثه که مدت 25 سال مسند خلافت را اشغال کرده بودند چنانکه سابقا اشاره شد در رفع مشکلات علمی و قضائی از آنجناب استمداد میکردند.
در زمان خلافت آنحضرت دو فیلسوف یونانی و یهودی بخدمت وی مشرف شدند و پس از اندکی گفتگو از خدمتش مرخص گردیدند، فیلسوف یونانی گفت: فلسفه را از سقراط و ارسطو بهتر میداند، حکیم یهودی گفت: بتمام جهات فلسفه ‏احاطه دارد [18] .
شریفترین علوم علم مبدأ و معاد است که در کلام علی علیه السلام به بهترین وجهی بیان شده است بطوریکه اسرار و رموز آنرا کسی جز آنحضرت نتوانسته است شرح و توضیح دهد.
حدیث نفس و حدیث حقیقت که در برابر سؤال کمیل بن زیاد بیان فرموده مورد تفسیر علمای حکمت و عرفان قرار گرفته و در شرح آنها کتابها نوشته‏اند. هنوز برای عالم بشریت زود است که بتوانند سخنان آن بزرگوار را چنانکه باید و شاید ادراک کنند. علی علیه السلام در حدود یازده هزار کلمات قصار (غرر و درر آمدی و متفرقات جوامع حدیث) در فنون مختلفه عقلی و دینی و اجتماعی و اخلاقی بیان فرموده و اول کسی است که در اسلام درباره فلسفه الهی غور کرده و بسبک استدلال آزاد و برهان منطقی سخن گفته است و مسائلی را که تا آنروز در میان فلاسفه جهان مورد توجه قرار نگرفته بود طرح کرده است و گروهی از رجال دینی و دانشمندان اسلامی را تربیت نموده که در میان آنان جمعی از زهاد و اهل معرفت مانند اویس قرنی و کمیل بن زیاد و میثم تمار و رشید هجری وجود داشتند که در میان عرفاء اسلامی مصادر عرفان شناخته شده ‏اند [19] .
علی علیه السلام در ادبیات عرب کمال تبحر و مهارت را داشت و قواعد علوم عربیه را او دستور تنظیم داد و علم نحو را بوجود آورد، در مسائل غامضه و مشکله جواب فوری میداد و معانی بزرگ و عالیه حکمت را در قالب کلمات کوتاه بیان مینمود، هر گونه سؤالی را درباره علوم مختلفه اعم از ریاضی و طبیعی و دیگر علوم بدون تأمل و اندیشه پاسخ میگفت و هرگز راه خطاء نمی‏ پیمود، کسی از حضرتش کوچکترین مضرب مشترک اعداد را از یک تا ده سؤال کرد فورا فرمود: اضرب ایام اسبوعک فی ایام سنتک.
یعنی شماره روزهای هفته (7) را در روزهای سال (360) ضرب کن که عدد منظور (2520) بدست خواهد آمد که از یک تا ده بدون کسر به آنها قابل تقسیم است.
سرعت ادراک و انتقال، و تیز هوشی آنجناب بقدری بود که همه را متحیر و متعجب میساخت چنانکه عمر گفت: یا علی تعجب من از اینکه تو بر تمام مسائل علمی و قضائی و فقهی احاطه داری نیست بلکه تعجب من از اینست که تو هرگونه سؤال مشکلی را در هر موردی که باشد بلافاصله و فوری و بدون اندیشه و تأمل جواب میدهی! حضرت فرمود ای عمر این دست من چند انگشت دارد؟ عرض کرد پنج انگشت. فرمود پس چرا تو در پاسخ این سؤال اندیشه نکردی؟ عرض کرد این واضح و معلوم است احتیاجی باندیشه ندارد، علی علیه السلام فرمود کلیه مسائل در نظر من مانند پنج انگشت دست در نظر تست!
علی علیه السلام در اسرار هستی و نظام طبیعت حکیمانه نظر میکرد و سخنانی در توحید و الهیات و کیفیت عالم نامرئی بیادگار گذاشته است که در نهج البلاغه و سایر آثار او مندرج است.

پی نوشت ها:
[1] سوره انعام آیه 59.
[2] سوره آل عمران آیه. 179.
[3] شبهای پیشاور ص 852 نقل از تفاسیر و کتب عامه.
[4] علم را بحضوری و حصولی نیز تقسم کرده ‏اند ولی آنچه بمقصود ما نزدیک است همان تقسیم علم بذاتی و کسبی است.
[5] سوره کهف آیه. 65.
[6] سوره آل عمران آیه. 49.
[7] کیفیت وحی و الهام از نظر فلاسفه و دانشمندان بجهات مختلفه تعبیر شده است برای توضیح مطلب بکتاب (ماهیت و منشاء دین) مراجعه شود.
[8] سوره جن آیه. 26.
[9] سوره نجم آیه. 5.
[10] مناقب ابن مغازلی ص 80 ـ کفایة الطالب باب 58 ص 221 ـ فصول المهمه ابن صباغ ص 18.
[11] ذخائر العقبی ص 77 ـ کشف الغمه ص 33.
[12] خصال صدوق جلد 2 ص 176.
[13] ینابیع المودة باب 14 ص 69.
[14] ینابیع المودة باب 14 ص 70 ـ کشف الغمه ص 33.
[15] ارشاد مفید جلد 1 باب 2 فصل 1 حدیث 1.
[16] کفایة الخصام ص 673 شرح نهج البلاغه جلد 2 ص 277.
[17] ینابیع المودة ص 74 ـ ارشاد مفید جلد 1 باب 2 فصل 1 حدیث 4 ـ امالی صدوق مجلس 55 حدیث 1 ـ مناقب خوارزمی.
[18] نقل از کتاب افکار امم ـ باید دانست که ارسطو و امثال او را نمیتوان با علی علیه السلام قابل قیاس دانست زیرا بطوریکه گفته شد علم امام لدنی و الهامی است ولی علم دانشمندان تحصیلی و اکتسابی است و گفته آن فیلسوف هم از این نظر بوده که او دانشمندتر از سقراط و ارسطو کسی را سراغ نداشت.
[19] شیعه در اسلام ص 20.

۱۳ ۳
زهرا احمدآبادی
۱۰ بهمن ۱۱:۱۳
بسیار عااااالی

احسنت....

پاسخ :

قربانت عزیز.....
mohammad yadollahi
۱۰ بهمن ۱۱:۵۰
سلام
برا سلامتی یکی از عزیزان صلوات نذر کردم
خوشحال میشم شما هم شرکت کنید
موفق و سربلند باشی

پاسخ :

علیک السلام

خدمتتون میرسم

متشکرم ، همچنین

یاعلی مددمولایم ....
زائر اربعین.... ع.پ.ا
۱۰ بهمن ۱۳:۱۳
جانم علی
ن خدا توانمش گفت نه بشر توانمش خواند
متحیرم چه نام شه ملک لافتی را

پاسخ :

تمام وجودم امیرالمومنین مولایم حیدر

یک نابغه داردجهان آن هم علی مرتضاست....

بسیجی گمنام
۱۰ بهمن ۱۳:۱۴
عاقبت ختم به خیر و شهادت نصیبتون

پاسخ :

سپاس ، همچنین....
عباس زاده
۱۰ بهمن ۱۴:۱۱
سلام علیکم مومن
عاقبتتون بخیر به حق حضرت ابوتراب

پاسخ :

علیک السلام ورحمه الله

ممنونم ازشما، همچنین

حیدرمدد....
علیرضا هادیزاده
۱۰ بهمن ۱۴:۱۸
اسلام در قرآن
قرآن در حمد
حمد در بسم الله
بسم الله در ب
و علی نقطه ب است.

یا علی

پاسخ :

بی نظیربودممنونم ازتون

حیــدر حیــدر دلبرشیدادلانی

علی یارتون....
mo kh
۱۰ بهمن ۱۵:۴۸
جالب بود
اینا بیشترش توی کتاب های درسی بود

پاسخ :

ممنون

همه جاباید صحبت ازمولاعلی باشه .....

من انقلابی ام
۱۰ بهمن ۱۵:۵۸
بسیار زیبا و عالی

پاسخ :

سپاس ....
خواندنی ها
۱۰ بهمن ۱۶:۱۲
تمام لذت عمرم همین است      که مولایم امیرالمومنین است
خیلی خوب بود

پاسخ :

بی شک

ممنونم ازشما.....
...ما شیعه ها ...
۱۰ بهمن ۱۸:۴۴
خیلی زحمت کشیدید
متشکر

پاسخ :

ناقابله دربرابر الطاف اربابم

خواهش میکنم.....
محمدرضا گلزاری
۱۰ بهمن ۲۰:۳۱
واقعا عالی بود .

پاسخ :

تشکر....
mahdi ahadi rad
۱۱ بهمن ۱۰:۵۵
خیلی خوب بود، ممنون !! ♥

پاسخ :

نظرلطفتونه ،خواهش میکنم ....
Norma
۱۰ خرداد ۱۸:۲۷
I always emailed this weblog post page to all my contacts, for the reason that if like to read it afterward my friends will too.
ارسال نظر آزاد است، اما اگر قبلا در بیان ثبت نام کرده اید می توانید ابتدا وارد شوید.
شما میتوانید از این تگهای html استفاده کنید:
<b> یا <strong>، <em> یا <i>، <u>، <strike> یا <s>، <sup>، <sub>، <blockquote>، <code>، <pre>، <hr>، <br>، <p>، <a href="" title="">، <span style="">، <div align="">
بسم الله الرحمن الرحیم

وإِن یَکادُ الّذینَ کَفَروا لَیُزلِقونَکَ

بِأَبصـارِهِم لَمّا سَمِعُوا الذِّکرَ

و یَقولونَ إِنَّهُ لَمَجنونٌ *

و مَا هُوَ إِلاّ ذِکرٌ لِلعَـلَمین ۞


--------------------------------------

السلام علیک یابقیه الله فی ارضه

باعرض سلام خدمت همه ی شیعیان امیرالمومنین مولاعلی علیه السلام ،دربلاگفادوتاوبلاگ داشتم امایکی ازآنهاحذف شدودیگری بخش زیادی ازپستهای آن حذف شد

آدرس وبلاگم دربلاگفا

montazeralmahdi313.blogfa.com

مینویسم برای مردی که چهارگوشه ی قلبش شکسته است.(مهدی جان مرا ببخش که در تمام زندگی‌ام مراقب دل همه بودم الا دل شما)

ـــــــ۞۞۞___۞۞۞
__۞____۞_۞____۞
__۞______۞_____۞
___۞__یا مهدی __۞
_____۞_______۞
_______۞___۞
__________۞


--------------------------------------

خداوندا:
از تو می خواهم

👈نه مثل مختار بعداز واقعه!

👈نه مثل حربن ریاحی میان واقعه!

👈و نه مثل توابین بعد از واقعه!

👈بلکه مثل عباس (ع) درتمام واقعه!

👈مثل مسلم پیشتاز واقعه!

در رکاب کسی باشیم که به انتظارش ایستاده ایم!

سخن بی تو مگرجای شنیدن دارد

نفسم بی تو مگرنای دمیدن دارد!

علت کوری یعقوب نبی(ع) معلوم است

شهر بی یار مگر ارزش دیدن دارد!

--------------------------------------
هرگونه کپی برداری بدون ذکرمنبع شرعاحرام است.

--------------------------------------


این وبلاگ برای رضایت مولایم مهدی (عج) تنظیم شده است امید است که مورد تایید آن حضرت واقع شود.

نذرصاحب الزمان (عج)

اللهم عجل لولیک الفرج بحق زینب سلام الله علیها

بیمه ی اربابم مهــــــــــدی (عج)

1393/11/15

¸.•)´
(.•´
*´¨)
¸.•´¸.•*´¨) ¸.•*¨)
(¸.•´ (¸.•` *(`'•.¸(`'•.¸ ¸.•'´) ¸.•'´)

التمـــــــــاس دعــــــــای فرج دارم

(¸.•'´(¸.•'´ `'•.¸)`' •.¸)•.¸)`' •.¸)
¸.•´•.¸)`' •.¸)
( `•.¸
`•.¸ )
¸.•)´
(.•
نویسندگان
پیوندهای روزانه
طراح قالب : عرفـــ ـــان قدرت گرفته از بلاگ بیان